Рудин-Кейслер алдыңғы ретінің жалпылаулары және олардың теориялық-модельдік қолданыстары
Қаралымдар: 431 / PDF жүктеулері: 237
DOI:
https://doi.org/10.32523/bulmathenu.2025/2.1Кілт сөздер:
ультрасүзгі, ультракеңею, Рудин--Кейслер алғы реті, Комфорт алғы реті, ультрадәреже, шектік ультрадәрежеАңдатпа
Мақалада Рудин–Кейслердің алғы ретін жалпылай отырып, $\omega$-дағы $\beta\omega$ ультрасүзгілер жиынында $ R_\alpha $ (және $R_{<\alpha})$ қатынастары енгізілді. Бұл қатынастар $\omega_1$ ұзындықты, кірістіру бойынша қатаң өспелі және Рудин-Кейслер және Комфорт алғы реттерінің арасында жататын ординал тізбек құрайды. Мақалада осы қатынастардың композициясы ординалдарды көбейту амалына жақын операция арқылы өрнектелетіні көрсетілді. Бұл операцияны нақты есептеу $\alpha$ ординалы мультипликативті жіктелмесе және тек сонда ғана $ R_{<\alpha}$ қатынасы транзитивті екендігін (сондықтан алғы рет те болатындығын) көрсетеді. Ұсынылған құрылымдар бірқатар теориялық-модельдік салдарға ие. Жартылай топтардың ультракеңеюлері мен Комфорттың алғы реті арасындағы өзара байланыс туралы Гарсия-Феррейра, Хиндман және Штраусс нәтижелерін едәуір жалпылай отырып, авторлар мақалада кез келген $\mathfrak A$ моделі, $\mathfrak u$ ультрасүзгісі мен $\alpha$ ординалы үшін $\{\mathfrak u:\mathfrak u\,R_{<\alpha}\,\mathfrak v\}$ жиыны $\beta\mathfrak A$ ультракеңеюінде $\mathfrak A$ моделінің ішкі моделін құруы үшін $\alpha$ ординалы аддитивті жіктелмейтін болуы қажетті және жеткілікті екендігі дәлелденді. Сонымен қатар, ультрадәрежелер арқылы Бласс берген Рудин–Кейслер алғы ретінің сипаттамасын жалпылай отырып, авторлармен $R_\alpha$ қатынастарының, дербес жағдайда, шектеулі ультрадәрежелердің арнайы нұсқамалары арқылы Комфорт алғы ретінің сипаттамасы берілді.
Әдебиеттер тізімі
Blass A. R. Orderings on ultrafilters: PhD Thesis, Harward University, Cambridge, Mass., 1970.
Comfort W. W., Negrepontis S. The theory of ultrafilters. Part of the book series: Grundlehren math. Wiss., (GL,
Vol.211) Springer, 1974.
Garc´ıa-Ferreira S. Three orderings on (!) n ! , Top. Appl., 1993. V.50, P.119–216. DOI: https://doi.org/10.1016/0166-8641(93)90021-5
Garc´ıa-Ferreira S. Comfort types of ultrafilters, Proc. Amer. Math. Soc., 1994. V.120, P.1251–1260. DOI: https://doi.org/10.1090/S0002-9939-1994-1170543-1
Garc´ıa-Ferreira S., Hindman N., Strauss D. Orderings of the Stone–Cech remainder of a discrete semigroup,
Top. Appl., 1999. Vol.97:1–2. P.127–148. DOI: https://doi.org/10.1016/S0166-8641(98)00073-X
Goranko V. Filter and ultrafilter extensions of structures: universal-algebraic aspects, tech. report, 2007.
Hindman N., Strauss D., Algebra in the Stone–Cech Compactification: Theory and Applications, sec. rev. and
ext. ed., De Gruyter, 2012.
Poliakov N. L., Saveliev D. I. On ultrafilter extensions of first-order models and ultrafilter interpretations, Arch.
Math. Log., 2021. V.60. P.625–681. DOI: https://doi.org/10.1007/s00153-021-00783-6
Saveliev D. I. Ultrafilter extensions of models, Log. Appl., Lect. Notes Comp. Sci., Springer, 2011. P.162–177. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-642-18026-2_14
Saveliev D. I. On ultrafilter extensions of models, The Infinity Project Proc., CRM Documents, 11, S.-D. Friedman
et al. (eds.), 2012. P.599–616. DOI: https://doi.org/10.1201/b12971-108






